Nieuw fraudeplan geeft fiscus krachtiger wapen tegen fiscaal misbruik

In de media
Bronvermelding
Dieter Dujardin, De Tijd, 12 december 2023

In het derde actieplan tegen fiscale en sociale fraude, wordt een verruiming van de algemene anti-misbruikbepaling voorgesteld.

De nieuwe versie zou aansluiten op de bewoordingen zoals opgenomen in de zogenaamde ATAD-richtlijn.

Dit zou betekenen dat het misbruik voortaan gedefinieerd wordt als "een constructie of een reeks van constructies die is opgezet met als hoofddoel of een van de hoofddoelen een belastingvoordeel te verkrijgen dat het doel of de toepassing van het toepasselijke belastingrecht ondermijnt, en die, alle relevante feiten en omstandigheden in aanmerking genomen, kunstmatig is".

Het is de bedoeling de notie "constructie" ruim in te vullen, zodat ook een enkele rechtshandeling hieronder kan vallen. Het kunstmatig karakter zou dan weer moeten blijken uit het feit dat de constructie niet werd opgezet op grond van geldige zakelijke of economische redenen die de realiteit weerspiegelen.

Anders dan op vandaag het geval is, zou het misbruik niet langer louter bestaan indien de belastingplichtige zelf de handelingen heeft gesteld. Het bestaan van het misbruik zou ook niet meer afhankelijk zijn van het aantoonbaar maken dat het doel van een specifieke fiscale bepaling werd gefrustreerd. Voorts moet de belastingplichtige - zo hij het misbruik wil weerleggen - de economische of zakelijke redenen kunnen uitleggen die hem tot een bepaald fiscaal handelen hebben aangezet. De ruimere verwijzing naar "andere motieven" zou dan ook vervallen.

Professor fiscaal recht Mark Delanote (UGent), die betrokken was bij de voorbereiding voor een fiscale hervorming, heeft bedenkingen. ‘Een erg ruime antimisbruikbepaling kan volgens mij alleen als je een heel duidelijk belastingsysteem hebt. Maar je kan geen kaas vol gaten aanbieden en belastingplichtigen verwijten dat ze de gaten zoeken.’